PRP (trombositten zengin plazma), kişinin kendi kanının kapalı bir kitte santrifüjlenerek trombositler ve büyüme faktörlerince zengin bölümünün ayrıldığı ve saç, cilt veya ekleme geri verildiği otolog bir uygulamadır; hücre nakli içermez. Hacim vermez; hedef doku uyarımıdır. Saçta ilaç tedavisinin yanında, ciltte canlanma hedefiyle, dizde ise kılavuzun olumsuz önerisini açıkça söyleyerek seçilmiş hastada planlıyorum. Bu sayfada nasıl hazırlandığını, her bir alanda kanıtın ne dediğini ve kime uygun olduğunu anlatıyorum.
Anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanıyım; kan alma, damar yolu, steril teknik ve enjeksiyon güvenliği uzmanlık eğitimimin temel alanlarıdır. Hücresel uygulamaları bu çerçevede, hazırlık ve uygulamanın her adımını kendim yürüterek yapıyorum. Hücresel tedavilerin genel çerçevesi hücresel tedaviler sayfasında.
Nasıl hazırlanır?
Kan alınır, kapalı tek kullanımlık kit içinde santrifüjlenir; kırmızı kan hücreleri ayrılır, trombositten zengin plazma hedef bölgeye enjekte edilir. Kan alma, hazırlık ve uygulama birlikte yaklaşık 30 dakika sürer; ilaç eklenmez. CE ve TİTCK kapsamında değerlendirilmiş kapalı sistem kitlerle çalışıyorum; kitin hazırlama yöntemi trombosit yoğunluğunu ve plazmanın kalitesini belirler, bu yüzden “PRP” adı tek bir ürünü anlatmaz. Seans sayısını baştan belirlemiyorum; ilk seansa yanıta göre karar veriyorum.
Nasıl çalıştığı düşünülüyor?
PRP, trombositlerin taşıdığı büyüme faktörlerini hedef dokuya yoğun biçimde ulaştırmayı amaçlar; bu faktörlerin dokunun onarım sürecini desteklemesi hedeflenir. Etki ani değildir; doku yanıtı haftalar içinde bildirilir.
Sanakin’den farkı nedir?
İkisi de kendi kanınızdan hazırlanır ama içerik farklıdır: PRP trombositleri ve büyüme faktörlerini, Sanakin ise kanın bekletilmesiyle salınan sitokinleri, üretici beyanına göre ağırlıklı olarak anti-inflamatuar olanları, yoğunlaştırır.
Kendi kanından hazırlanan uygulamalarda karar hedefe göre veriliyor: yangı ve kızarıklık öndeyse anti-inflamatuar proteinler yönünden zenginleştirilen serum, doku uyarımı ve canlanma hedefleniyorsa trombositten zengin plazma öne çıkıyor. Kesin seçim muayenede yapılıyor.
Saçta PRP
Saç dökülmesi. Saçlı deriye uygulanan PRP için randomize çalışmaların meta-analizi var; çalışmalar heterojen ve kanıt kalitesi düşük. Erken–orta evre kalıtsal dökülmede, ilaç tedavisinin yanında değerlendiriyorum. Seans planı, kanıt düzeyi ve diğer saç yöntemlerinden farkı saç PRP tedavisi sayfasında.
Ciltte PRP
Halk arasında “vampir yüz” olarak bilinen uygulama. Matlık, yorgun görünüm, ince çizgi ve hafif elastikiyet kaybında cilt kalitesinde canlanma hedefiyle değerlendiriyorum; klinik pratiğimde gözlemlediğim, birkaç hafta içinde bildirilen parlaklık ve nem artışıdır — bunu vaat değil deneyim olarak yazıyorum. Kızarıklık, rozasea ve yangılı akne zemininde Sanakin öne çıkıyor (ayrım cümlesi yukarıda). Derin çukur iz için tek başına PRP önermiyorum; elastikiyet kaybı ve yüzeysel izde eksozom ve otolog fibroblast sayfalarındaki seçenekler değerlendirilir.
Dizde PRP
Diz kireçlenmesinde (osteoartrit) PRP, ağrı ve fonksiyonda iyileşme hedefiyle kullanılan eklem içi uygulamalardan biridir. Amerikan Romatoloji Derneği’nin 2026 güncellemesi diz ve kalça kireçlenmesinde PRP’ye karşı güçlü öneri veriyor ve kanıt kesinliğini düşük olarak derecelendiriyor 1; 2019 kılavuzu da aynı yöndeydi 2. Bu yüzden dizde PRP’yi yalnız seçilmiş hastada, erken ve orta evrede, ağrı ve şişliğin yatıştığı dönemde ve kılavuz konumunu hastayla açıkça konuşarak değerlendiriyorum. “Kıkırdağı onarır” veya “menisküsü besler” gibi yapısal iddialar için kanıt yoktur; bu yüzden yazmıyorum. İleri evrede cerrahi gereken hastada enjeksiyonla zaman kaybettirmiyorum; cerrahi değerlendirmeye yönlendiriyorum.
Diz kireçlenmesinde eklem içi kortikosteroid enjeksiyonunun yeri var; Amerikan Romatoloji Derneği’nin 2026 güncellemesi dizde buna güçlü öneri veriyor ve kanıt kesinliğini düşük olarak derecelendiriyor 1. Sık tekrar gerektiren dizde ise onun yerine kendi kanından üretilen serumu değerlendiriyorum.
| Eklemin durumu | Değerlendirilen seçenek | Sayfası |
|---|---|---|
| Aktif yangı; ağrı ve şişlik ön planda | Otolog sitokin-zengin serum | Sanakin ile diz kireçlenmesi |
| Yangı yatışmış; doku uyarımı hedefleniyor | PRP (seçilmiş hastada, kılavuz konumu konuşularak) | Bu sayfa |
| Yangı yatışmış; kayganlık desteği isteniyor | Eklem içi hyalüronik asit | Diz içi hyalüronik asit |
| Hafif–orta ağrı; ozon tedavisi planı içinde | Eklem içi ozon | Diz içi ozon tedavisi |
PRP ile eklem içi ozon aynı seansta yapılmaz; gerektiğinde ardışık planlanabilir. Ağrı tedavisinde kullandığım yöntemlerin genel çerçevesi ağrı tedavisi sayfasında.
Kanıt düzeyi konusunda dürüst olmak
Saçta randomize çalışmaların meta-analizi var ama kanıt kalitesi düşük; ayrıntısı saç PRP tedavisi sayfasında. Ciltte bu sayfada dayandığım kontrollü bir çalışma yok; bu alanda klinik pratiğime dayanıyorum. Dizde kılavuz, PRP’ye karşı güçlü öneri veriyor ve hazırlama yöntemlerinin standart olmamasını gerekçe gösteriyor 12. İyileşme bildiren çalışmaların yanında sınırlı yarar bildiren veya kontrol grubu olmayan çalışmalar da var; kaynaksız oran vermiyorum ve seans sayısını sonuca göre belirliyorum.
Uygulama ve ağrı yönetimi
Uygulamada lokal anestezik krem standart olarak kullanılır. Anesteziyoloji uzmanlığım nedeniyle ağrı yönetimini işlemin ayrı bir başlığı olarak ele alıyorum.
Cilt uygulamalarında gerektiğinde soğuk uygulama eklenir; hissedilen, kısa süreli batma ve hafif yanmadır. Kan alma standart bir damar girişidir; hissedilen kısa süreli bir batmadır. Eklem içi enjeksiyonu anesteziyoloji uzmanı olarak yapıyorum; ağrı kontrolünü işlemin parçası olarak planlıyorum. Dizde ince iğne, gerektiğinde lokal anestezik ve kısa soğuk uygulama kullanılır; hissedilen, hafif basınç ve kısa süreli batmadır.
İşlem sonrası
Cilt uygulamasından sonra:
İlk 24 saat
- Uygulama bölgesine makyaj yapılmaz
- Sıcak duş, sauna, hamam, buhar banyosu yapılmaz
- Ağır egzersizden kaçınılır
- Alkol tüketilmez
- Yüz üstü yatılmaz (yüz uygulamaları)
- Enjeksiyon noktalarına dokunulmaz, kabarıklıklar sıkılmaz veya masajlanmaz
İlk 48 saat
- Doğrudan ve uzun süreli güneş maruziyetinden kaçınılır
- Yüz masajı, cilt bakımı ve enerji bazlı cihaz uygulaması yapılmaz
Beklenen bulgular Enjeksiyon noktalarında 12–24 saat süren küçük kabarıklıklar (papül) olağandır ve ürünün cilt içine yerleştiğini gösterir. Birkaç gün süren hafif ödem, hassasiyet veya morluk görülebilir. Göz çevresi uygulamalarında morluk olasılığı yüz geneline göre biraz daha yüksektir.
Ek öneriler
- Kan alınan kolda küçük bir morluk 1–2 gün sürebilir
- Kızarıklık artarsa, ısı artışı veya ateş olursa klinik aranır
Diz uygulamasından sonra
- Aynı gün yürümek serbesttir
- 24–48 saat koşu, çömelme, merdiven yoğunluğu ve ağır yükten kaçınılır
- 48 saat sıcak duş, sauna, hamam yapılmaz
- 1–2 gün hafif ağrı, dolgunluk hissi ve hafif şişlik olabilir; kısa süreli soğuk uygulama yeterlidir
- Şişlik belirgin artar, kızarıklık veya ateş olursa klinik aranır
Güvenlik ve anatomi
Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceği için uygulamalar hekim gözetiminde yapılır.
Plazma kişinin kendi kanından, kapalı tek kullanımlık kitte hazırlanır; içine ilaç eklenmez. Enjeksiyon noktalarında geçici kızarıklık, küçük kabarıklık ve morluk görülebilir; beklenen süreler işlem sonrası bölümünde yazılı. Eklem içi enjeksiyonda steril teknik esastır; enfeksiyon riski düşüktür ama sıfır değildir.
Onay durumu: Bu ürün sınıfı, ilgili endikasyonlarda CE ve TİTCK kapsamında değerlendirilmiş ürünlerden oluşur. Serum/plazma kişinin kendi kanından hazırlanır; kullanılan kit, tıbbi cihaz kapsamındaki bir hazırlama sistemidir. Onay ürüne ve belirli bir endikasyona aittir; tekniğe veya hekime değil.
Kimler için uygun değildir
Uygulama şu durumlarda yapılmaz veya ertelenir:
- Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon veya inflamasyon
- Aktif dönemdeki otoimmün hastalıklar
- Gebelik ve emzirme dönemi
- Ürün bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılık
- Kontrolsüz kronik hastalık
- Tedavi edilmemiş kanama bozukluğu veya düzenlenmemiş antikoagülan kullanımı
Aktif kanser tedavisi sürecinde bu uygulamaları yapmıyorum. Kanser öyküsü olan kişide kararı ilgili branş hekimiyle birlikte veriyorum.
Kendi kanından hazırlanan uygulamalarda hematolojik hastalıkta ve ateşli hastalık döneminde de uygulama yapılmaz; trombosit sayısı düşüklüğü de engeldir.
Eklem içi uygulama, aktif sistemik veya eklem enfeksiyonunda yapılmaz; yakın zamanda eklem içi steroid yapıldıysa zamanlama muayenede belirlenir.
Cilt uygulamaları, uygulama bölgesinde aktif uçuk (herpes) atağında, aktif akne alevlenmesinde ve son iki hafta içinde aynı bölgeye agresif soyma veya lazer yapıldıysa ertelenir.
Tıbbi engel olmamakla birlikte şu durumlarda beklenti ile uygulamanın örtüşmediğini düşünüyorum:
- Tek seansta kalıcı sonuç bekleyen kişiler
- Asıl ihtiyacı hacim veya şekil değişikliği olan kişiler — PRP hacim vermez, dolgu değerlendirilir
- Tanısı konmamış saç dökülmesi veya diz ağrısı olan kişiler — önce tanı konur
Uygunluk her durumda muayene ile belirlenir.
Fiyat
İlgili mevzuat gereği web sitemizde fiyat bilgisi paylaşılamamaktadır. Uygulama fiyatı; kullanılan ürün, tercih edilen teknik ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kliniğimizi arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Her PRP aynı mıdır?
Hayır. Kitin hazırlama yöntemi trombosit yoğunluğunu ve plazmanın kalitesini belirler. CE ve TİTCK kapsamında değerlendirilmiş kapalı sistem kitlerle çalışıyorum; hangi kitle çalıştığımı muayenede konuşuyoruz.
Dizde PRP kortizon iğnesinin yerine geçer mi?
Farklı amaçların araçları. Kortikosteroid şiddetli atakta hızlı ve kısa süreli kontrol sağlar; PRP yangı yatıştıktan sonra doku uyarımını hedefler ve kılavuz dizde PRP’ye karşı öneri veriyor. Sık tekrar gerektiren dizde kortizon yerine kendi kanından üretilen serumu değerlendiriyorum; sıra ve gerekliliği muayenede belirliyorum.
PRP kaç seans gerekir?
Baştan sabit bir sayı vermiyorum; ilk seansa yanıta ve hedefe göre muayenede belirliyorum.
PRP’nin etkisi ne zaman görülür?
Ani etki beklenmez. Ciltte parlaklık haftalar içinde, saçta ve dizde değişiklik aylar içinde bildirilir; kişiden kişiye değişir, kaynaksız süre vermiyorum.
Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Dip. Tes. No: 113606
Yayın tarihi: 22 Şubat 2026 · Son güncelleme: 2026-09-22 Bu içerik Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin tarafından tıbben incelenmiştir.
Kaynaklar
- American College of Rheumatology. 2026 Update of the American College of Rheumatology Recommendations for the Management of Osteoarthritis of the Knee, Hip, and Hand (kılavuz özeti). 14 Eylül 2026. https://rheumatology.org/osteoarthritis-guideline
- Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020;72(2):149–162. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31908149/