Oksipital Sinir Bloğu (GON Blokajı)

Oksipital sinir bloğu, başın arkasından tepeye yayılan ağrı sinyallerinin iletimini geçici olarak kesmeyi hedefleyen bir periferik sinir bloğudur. Büyük oksipital sinirin (GON) ve gerektiğinde küçük oksipital sinirin (LON) çevresine lokal anestezik, gerektiğinde kortikosteroid eklenerek uygulanır. Kronik migren, oksipital nevralji ve küme baş ağrısında, ilaç tedavisine ek veya alternatif olarak değerlendirilir.

Sinir bloğu anesteziyoloji eğitiminin parçasıdır; uzmanlık eğitimim sırasında çalıştığım ağrı kliniği deneyimi bu işlemin temelidir. Ağrı tedavisinde kullandığım yöntemlerin genel çerçevesi ağrı tedavisi sayfasında; burada yalnız bu bloğu anlatıyorum.

Neden başın arkası?

Baş ağrılarının bir bölümünde ağrı, başın arkasındaki oksipital sinirlerin tahrişi veya aşırı duyarlı hâle gelmesiyle ilişkilidir. Bu sinirler boyun üst omurlarından çıkar, ense kaslarını geçerek kafa derisine dağılır ve trigeminal sistemle beyin sapında buluşur. Bu buluşma noktası, ense kaynaklı bir uyarının alın ve şakak bölgesinde migren ağrısı olarak hissedilmesini açıklar; blok da bu noktayı hedefler.

Hangi durumlarda uyguluyorum?

Her baş ağrısına blok yapmıyorum; nörolojik muayene ve gerekirse nöroloji görüşü olmadan planlamıyorum. Tanı netleştikten sonra şu tablolarda değerlendiriyorum:

• Kronik migren. Randomize, çok merkezli, plasebo kontrollü bir çalışmada haftalık büyük oksipital sinir bloğunun atak sayısını ve ağrı şiddetini plaseboya göre azalttığı bildirilmiştir ¹. Bu alandaki randomize çalışmaları birlikte değerlendiren bağımsız bir derleme, kısa vadeli önleyici etkiyi destekliyor; uzun vadeli etkinin ise belirsiz olduğunu ve çalışmaların yöntem olarak birbirinden farklı olduğunu belirtiyor ². İlaç tedavisine yanıtı yetersiz olan veya ilaç kullanımını azaltmak isteyen hastada değerlendiriyorum.
• Oksipital nevralji. Ense kökünden başlayan, şimşek çakar tarzda, saplanan ağrı. Blok hem tanıya yardım eder hem de ağrıyı kontrol eder.
• Küme baş ağrısı. Atak dönemlerinde, ataklar arasında köprü tedavisi olarak; kortikosteroid eklenmiş blokla bu dönemin kısaltılabildiği randomize bir çalışmada bildirilmiştir ³.
• Servikojenik baş ağrısı. Boyun kaynaklı baş ağrısında klinik pratiğimde değerlendiriyorum; buradaki kanıt migrendeki kadar güçlü değildir ve bunu hastaya söylüyorum.

Migren botoksu ile hangisi?

Migrende karar hedefe göre veriliyor: atak sırasında veya kısa vadede ağrı kontrolü öndeyse oksipital sinir bloğu, kronik migrende uzun süreli önleyici tedavi öndeyse migren botoksu öne çıkıyor. Gerektiğinde birlikte planlanır. Kesin seçim muayenede yapılıyor.

Uzun süreli önleyici tedaviyi migren botoksu sayfasında anlatıyorum. Blok, botoksun etkisinin oturmasını beklerken köprü olarak da kullanılabilir.

Uygulama nasıl yapılıyor?

1. İşaretleme. Ense kökünde büyük oksipital sinirin geçtiği nokta, kemik ve damar işaretleri kullanılarak elle (palpasyonla) belirlenir; gerekiyorsa küçük oksipital sinir de işaretlenir.
2. Enjeksiyon. İnce iğneyle ilaç sinirin kendisine değil çevresindeki dokuya (perinöral alan) verilir. Lokal anestezik kullanılır; gerektiğinde kortikosteroid eklenir.
3. Süre ve gözlem. İşlem 5–10 dakika sürer. Sonrasında 15–20 dakika klinikte gözlenir, tansiyon ve nabız kontrol edilir; sonra günlük hayata dönülür.

Kaç kez tekrarlanacağı tanıya ve yanıta bağlıdır; kronik migrende seri uygulama, küme baş ağrısında atak dönemine göre planlanır. Takvimi muayenede belirliyorum; genel bir sayı yazmıyorum.

Kortikosteroid ekleniyor mu?

Gerektiğinde evet, ama her seansta değil. Kronik migrende lokal anesteziğe kortikosteroid eklemenin ek yarar sağlamadığı iki randomize çalışmada bildirilmiştir; küme baş ağrısında ise kortikosteroid eklenen blok etkili bulunmuştur ²³. Kortikosteroid eklendiğinde uygulama yerinde saç seyrelmesi, cilt incelmesi ve renk açılması bildirilmiştir; bu nedenle steroidli bloğun tekrarından kaçınıyorum ve gerektiğinde, sınırlı sayıda ekliyorum ².

Etki ne zaman başlar, ne kadar sürer?

• Lokal anesteziğin etkisiyle ağrıda azalma çoğunlukla işlemden hemen sonra başlar.
• Koruyucu etki — atak sıklığının azalması — kişiden kişiye değişir; çalışmalarda haftalar süren yanıtlar bildirilmiştir, uzun vadeli etki ise belirsizdir ².
• Kronik tablolarda tekrar gerekebilir.

“Kesin çözüm” veya “garanti” tıpta kullanılmaz; amaç ağrı skorlarını ve atak sıklığını düşürerek yaşam kalitesini artırmaktır.

Uygulama ve ağrı yönetimi

Uygulamada lokal anestezik krem standart olarak kullanılır. Anesteziyoloji uzmanlığım nedeniyle ağrı yönetimini işlemin ayrı bir başlığı olarak ele alıyorum.

Sinir çevresine yapılan enjeksiyonda hissedilen, kısa süreli batma ve ardından bölgede uyuşma hissidir.

İşlem sonrası

Aynı gün

• Uygulama bölgesinde birkaç saat uyuşukluk normaldir; ilk saatlerde araç kullanılmaz
• Bölge o gün ovuşturulmaz, ağır egzersiz yapılmaz

Beklenen bulgular Birkaç gün hafif hassasiyet olabilir. Uygulama yerinde kızarıklık, ısı artışı veya şişlik olursa klinik aranır.

Güvenlik ve anatomi

Enjeksiyon sinirin kendisine değil çevresine yapılır; bu, işlemin güvenlik ilkesidir. Uygulama sonrası geçici hassasiyet, kısa süreli baş dönmesi veya tansiyon düşmesine bağlı (vazovagal) reaksiyon görülebilir; bu yüzden klinikte gözlem yapılır. Randomize çalışmalarda ciddi yan etki bildirilmemiş; görülen yan etkiler hafif ve geçici olmuştur ². Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceği için uygulamalar hekim gözetiminde yapılır.

Kan sulandırıcı kullanan kişide uygulama yerine daha uzun süre baskı uygulanır ve gözlem süresi uzatılır ².

Ürün durumu: Kullanılan lokal anestezik ve kortikosteroidler, ilgili endikasyonlarda ruhsatlı ilaçlardır. Sinir bloğu bir ilaç uygulama tekniğidir; endikasyon ve uygunluk hekim muayenesiyle belirlenir.

Kimler için uygun değildir

Uygulama şu durumlarda yapılmaz veya ertelenir:

• Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon veya inflamasyon
• Aktif dönemdeki otoimmün hastalıklar
• Gebelik ve emzirme dönemi
• Ürün bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılık
• Kontrolsüz kronik hastalık
• Tedavi edilmemiş kanama bozukluğu veya düzenlenmemiş antikoagülan kullanımı

Aktif kanser tedavisi sürecinde bu uygulamaları yapmıyorum. Kanser öyküsü olan kişide kararı ilgili branş hekimiyle birlikte veriyorum.

Lokal anesteziklere bilinen aşırı duyarlılıkta ve kafatası arka bölgesinde geçirilmiş cerrahi veya kemik defekti varlığında blok planlanmaz; bu ikisi yöntemin bilinen kesin engelleridir ². Tanısı konmamış, yeni başlayan baş ağrısında önce nörolojik değerlendirme yapılır.

Tıbbi engel olmamakla birlikte şu durumlarda beklenti ile uygulamanın örtüşmediğini düşünüyorum:

• Tek uygulamayla kalıcı sonuç bekleyen kişiler
• İlaç aşırı kullanım baş ağrısı olup ilaç düzenlemesi yapılmamış kişiler — önce düzenleme
• Tanısı konmamış, yeni başlayan veya karakter değiştiren baş ağrısı olan kişiler — önce tanı konur

Uygunluk her durumda muayene ile belirlenir.

Ağrıyı tetikleyenler

Blokla ağrıyı kontrol ederken ağrıyı tetikleyen postür, uyku ve eksiklikleri de değerlendiriyorum; enjeksiyon bu değerlendirmenin bir parçası, tamamı değil. Bu değerlendirmeyi fonksiyonel tıp görüşmesinde yapıyorum.

Fiyat

İlgili mevzuat gereği web sitemizde fiyat bilgisi paylaşılamamaktadır. Uygulama fiyatı; kullanılan ürün, tercih edilen teknik ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kliniğimizi arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Oksipital sinir bloğuna kortikosteroid ekleniyor mu?

Gerektiğinde, ama her seansta değil. Kronik migrende lokal anesteziğe steroid eklemenin ek yarar sağlamadığı randomize çalışmalarda bildirilmiştir; küme baş ağrısında eklenir. Steroid eklendiğinde uygulama yerinde saç seyrelmesi, cilt incelmesi veya renk açılması olabileceği için tekrarından kaçınıyorum.

Oksipital sinir bloğunun etkisi ne zaman başlar, ne kadar sürer?

Lokal anesteziğin etkisiyle ağrı çoğunlukla hemen azalır. Koruyucu etki kişiden kişiye değişir; çalışmalarda haftalar süren yanıtlar bildirilmiştir, uzun vadeli etki belirsizdir. Kronik tablolarda tekrar gerekebilir.

Oksipital sinir bloğu kaç kez tekrarlanır?

Tanıya ve yanıta bağlıdır. Kronik migrende seri uygulama, küme baş ağrısında atak dönemine göre planlanır; takvim muayenede belirlenir, genel bir sayı verilmez.

Oksipital sinir bloğu sonrası araç kullanabilir miyim?

İlk saatlerde hayır; geçici baş dönmesi olasılığı nedeniyle işlem sonrası 15–20 dakika klinikte gözlenirsiniz ve o gün araç kullanmamanız önerilir.

Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Dip. Tes. No: 113606

Yayın tarihi: 22 Şubat 2026 · Son güncelleme: 2026-09-22 Bu içerik Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin tarafından tıbben incelenmiştir.

Kaynaklar

1. Inan LE, Inan N, Karadaş Ö, et al. Greater occipital nerve blockade for the treatment of chronic migraine: a randomized, multicenter, double-blind, and placebo-controlled study. Acta Neurol Scand. 2015;132(4):270–277. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25765043/
2. Chowdhury D, Mundra A. Role of greater occipital nerve block for preventive treatment of chronic migraine: a critical review. Cephalalgia Reports. 2020;3:1–17. https://doi.org/10.1177/2515816320964401
3. Leroux E, Valade D, Taifas I, et al. Suboccipital steroid injections for transitional treatment of patients with more than two cluster headache attacks per day: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet Neurol. 2011;10(10):891–897. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21903477/