Migren botoksu, kronik migren tanısı almış hastalarda ağrı iletiminde rol oynayan mekanizmaları hedef alarak atakların sıklığını ve şiddetini azaltmayı amaçlayan, bu endikasyon için FDA onaylı bir tedavi protokolüdür. Estetik amaçlı botoks uygulamalarından hem uygulama noktaları hem de doz açısından tamamen farklıdır. Nişantaşı’ndaki kliniğimde bu tedaviyi, anesteziyoloji ve ağrı yönetimi geçmişimden gelen yaklaşımla uyguluyorum.
Kimler kronik migren tanımına giriyor?
Bu ayrım tedavinin uygunluğunu belirlediği için önemli. Kronik migren, ayda 15 günden fazla baş ağrısı yaşanması ve bunların en az sekizinin migren özelliği taşıması durumunu tanımlar. Bu tabloya uyan hastalarda migren botoksu onaylı bir tedavi seçeneğidir.
Ayda daha az sayıda atak yaşanan epizodik migrende ise bu protokolün beklenen faydası gösterilmemiştir. Böyle bir tabloyla gelen hastaya bunu açıkça söylüyor ve farklı yaklaşımları konuşuyorum. Uygun olmayan hastaya tedavi önermemek, bu alanda en önemli klinik karar.
Migren tanınız yoksa ya da baş ağrınız daha önce değerlendirilmediyse, ilk adım nöroloji değerlendirmesidir.
Nasıl etki eder?
Buradaki amaç kasları gevşetmekten çok, ağrı iletimini düzenlemektir. Bilinen etki mekanizması iki başlıkta toplanıyor:
Ağrı iletiminde rol oynayan moleküllerin salınımının azaltılması. Migren atağı sırasında sinir uçlarından salınan ve ağrı sürecini başlatan bazı nöropeptitlerin, özellikle CGRP’nin salınımının sınırlanması hedeflenir.
Merkezi duyarlılığın azaltılması. Kronik migrende sinir sistemi zamanla ağrı uyaranlarına aşırı duyarlı hale gelir. Uygulamanın, trigeminal sinir yolaklarındaki bu artmış duyarlılığı azaltmaya katkı sağladığı düşünülmektedir.
Bu, atağı anında kesen bir tedavi değil, atak sıklığını azaltmayı hedefleyen koruyucu bir tedavidir.1 Bu ayrımı hastalarımla baştan netleştiriyorum.
Migren botoksu mu, oksipital sinir bloğu mu?
Migrende karar hedefe göre veriliyor: atak sırasında veya kısa vadede ağrı kontrolü öndeyse oksipital sinir bloğu, kronik migrende uzun süreli önleyici tedavi öndeyse migren botoksu öne çıkıyor. Gerektiğinde birlikte planlanır. Kesin seçim muayenede yapılıyor.
Bloğu oksipital sinir bloğu sayfasında anlatıyorum; botoksun etkisi oturana kadar köprü olarak da kullanılabilir. Ağrı tedavisinde kullandığım yöntemlerin genel çerçevesi ağrı tedavisi sayfasında.
PREEMPT protokolü
Uygulama, uluslararası kabul görmüş PREEMPT protokolü esas alınarak yapılır. Bu, rastgele belirlenen noktalara değil, çalışmalarla tanımlanmış sabit bir haritaya göre uygulama anlamına gelir.
Protokol, alın, şakak, başın arka bölümü, ense ve omuz olmak üzere yedi kas grubunda toplam 31 noktayı kapsar. Hastanın ağrı dağılımına göre ek noktalar eklenebilir. İşlem klinik koşullarda yapılır ve ortalama 15-20 dakika sürer. Çok ince uçlu iğneler kullanılır; hissedilen rahatsızlık minimaldir.
Uygulama öncesi değerlendirme
Tedaviyi planlamadan önce ağrı öykünüzü ayrıntılı olarak alıyorum:
- Ağrının sıklığı, süresi ve yerleşimi
- Ağrı kesici kullanım sıklığınız; aşırı ilaç kullanımına bağlı baş ağrısı tablosu ayrı bir yaklaşım gerektirir
- Uyku düzeniniz ve uyku kaliteniz
- Tetikleyici faktörler ve varsa hormonal döngüyle ilişki
- Vitamin ve mineral eksiklikleri, özellikle magnezyum ve D vitamini durumu
- Boyun ve omuz bölgesinde eşlik eden kas gerginliği
Son madde üzerinde özellikle duruyorum. Kronik baş ağrısı tablolarında boyun ve omuz kaslarındaki gerginlik sık eşlik eden bir bulgu; bunu değerlendirmeden yapılan planlama eksik kalıyor.
Etki süreci
- Başlangıç: Etkinin hissedilmesi genellikle 7-10 gün alır.
- Değerlendirme: Tedavinin gerçek etkisi 3-4 hafta sonunda değerlendirilir. İlk hafta sonuç yorumu yapmak doğru değildir.
- Süre ve tekrar: Etki geçicidir ve ortalama 3-4 ay sürer. Kronik migren yönetiminde tedavi, PREEMPT protokolü gereği 12 haftada bir tekrarlanacak şekilde planlanır.
İlk uygulamada beklenen yanıtın alınmadığı hastalar olabilir; protokol gereği değerlendirme genellikle iki uygulama sonrasında yapılır.
İşlem sonrası
Sonucun planladığımız yerde kalması için ilk gün birkaç basit noktaya dikkat etmeniz yeterli:
- İlk 4 saat dik pozisyonda kalın, yüzüstü yatmayın ve başınızı uzun süre öne eğmeyin.
- Uygulama bölgesine masaj yapmayın, ovuşturmayın.
- İlk 24 saat çok sıcak duştan, ilk hafta sauna ve hamamdan uzak durun.
- İlk hafta ağır spor ve yoğun kardiyo yapmayın.
- İşlem günü alkol almayın.
Uygulama sonrası enjeksiyon noktalarında kısa süreli hafif hassasiyet ya da boyun bölgesinde geçici bir gerginlik hissi görülebilir; bunlar birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceği için uygulamalar hekim gözetiminde yapılır.
Muayenede birlikte gözden geçirdiğimiz başlıklar
-
Gebelik ve emzirme dönemi
-
Uygulama bölgesinde aktif bir cilt enfeksiyonu
-
Nöromusküler kavşak hastalıkları
-
Botulinum toksin bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılık
-
Kullandığınız ilaçlar ve mevcut sağlık durumunuz
-
Daha önce konmuş migren tanısı ve varsa nöroloji takibiniz
-
Kullandığınız ilaçlar, özellikle ağrı kesici kullanım sıklığınız
Bu başlıklardan biri sizin için geçerliyse, uygulama yerine size daha uygun bir alternatif planlarız.
Sıkça sorulan sorular
Migren botoksunun oksipital sinir bloğuyla farkı nedir?
Blok, lokal anestezikle sinir çevresine yapılır ve etkisi hemen başlar; atak sırasında veya kısa vadede kontrol için öne çıkar. Migren botoksu kronik migrende uzun süreli önleyici tedavidir. İkisi birlikte planlanabilir; seçim hedefe göre muayenede yapılır.
Estetik botokstan farkı nedir?
Uygulama noktaları, doz ve amaç farklıdır. Migren protokolü yalnızca yüz bölgesine değil; şakak, başın arkası, ense ve omuz bölgesine de uygulanır ve kullanılan toplam doz estetik uygulamalardan yüksektir.
Bu bir estetik uygulama mı, tıbbi bir tedavi mi?
Migren botoksu, kronik migren tanısı almış hastalarda uygulanan ve bu endikasyon için onaylanmış bir koruyucu tedavi protokolüdür; estetik amaçlı botoks uygulamalarından hem uygulama noktaları hem doz açısından ayrılır. Tedavi kararı, tanı ve ağrı öykünüz değerlendirildikten sonra verilir.
Alnımdaki çizgilerde de değişiklik olur mu?
Protokol alın bölgesini de kapsadığı için o bölgedeki çizgilerde bir açılma görülmesi beklenen bir sonuçtur.
Ağrı kesici ilaçlarımı bırakmam gerekir mi?
Uygulama günü ilaçlarınızı kesmeniz gerekmez. Tedavinin etkisi ortaya çıktıkça atak sıklığının azalmasıyla birlikte ağrı kesici ihtiyacının da azalması hedeflenir. İlaç düzenlemesi takip eden hekiminizle birlikte yapılır.
Gerilim tipi baş ağrımda da işe yarar mı?
Migren botoksunun onaylı endikasyonu kronik migrendir. Kas gerginliğine bağlı baş ağrılarında botulinum toksin uygulamalarının yeri farklı değerlendirilir ve bu tabloda ağrının kaynağına yönelik ayrı bir planlama gerekir. Şikâyetinizin hangi tabloya uyduğunu muayenede birlikte belirleriz.
Etkisi geçince ağrılarım geri gelir mi?
Bu koruyucu bir tedavidir, kalıcı bir çözüm değildir. Etki azaldıkça atak sıklığı önceki düzeye dönebilir; bu nedenle tedavi belirli aralıklarla tekrarlanacak şekilde planlanır.
Nöroloji takibimi bırakmam gerekir mi?
Hayır, tam tersine. Migren botoksu mevcut takibinizin yerine geçmez, onun bir parçası olarak planlanır. Nöroloji hekiminizle iletişim halinde ilerlemek en doğrusu.
Fiyat bilgisi alabilir miyim?
İlgili mevzuat gereği web sitemizde fiyat bilgisi paylaşılamamaktadır. Uygulama fiyatı; kullanılan ürün, tercih edilen teknik ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kliniğimizi arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kaynaklar
- Dodick DW, Turkel CC, DeGryse RE, et al. OnabotulinumtoxinA for treatment of chronic migraine: pooled results from the double-blind, randomized, placebo-controlled phases of the PREEMPT clinical program. Headache. 2010;50(6):921-936.
- Aurora SK, Winner P, Freeman MC, et al. OnabotulinumtoxinA for treatment of chronic migraine: pooled analyses of the 56-week PREEMPT clinical program. Headache. 2011;51(9):1358-1373.