Koltuk altı terleme botoksu, aşırı terleme (hiperhidroz) şikâyeti olan kişilerde ter bezlerine giden sinyali geçici olarak sınırlayarak ter üretimini normal düzeye indirmeyi amaçlayan1, 2, bu endikasyon için FDA onaylı bir tedavi yöntemidir. Nişantaşı’ndaki kliniğimde bu uygulamayı yalnızca koltuk altı bölgesi için yapıyorum. Botulinum toksinin diğer kullanım alanlarını botoks uygulamaları sayfasında anlatıyorum; estetik amaç dışında kullanıldığı bir başka endikasyon olan migren botoksu için ayrı bir sayfa var.
Aşırı terleme çoğu zaman tıbbi bir şikâyetten önce sosyal bir yük olarak yaşanıyor: kıyafet seçimini kısıtlaması, toplantı ya da sunum öncesi kaygı yaratması, gün içinde kıyafet değiştirme ihtiyacı. Bu şikâyet sıcak havaya bağlı değildir; primer hiperhidrozda terleme mevsimden bağımsız olarak, kışın ve serin ortamlarda da sürer. Bu yüzden uygulamayı yılın herhangi bir döneminde planlıyoruz.
Nasıl etki eder?
Terlemeyi başlatan sinyal, sinir uçlarından salgılanan asetilkolin adlı iletici molekül aracılığıyla ter bezine ulaşır. Botulinum toksin bu iletimi geçici olarak sınırlar; ter bezine “çalış” emri ulaşmadığında bölgedeki ter üretimi azalır.
Bölge kuru kaldığı için, nemli ortamda çoğalan bakterilere bağlı koku oluşumu da azalır. Uygulama ter bezlerine kalıcı bir zarar vermez, onları yok etmez; yalnızca geçici bir dinlenme dönemi sağlar. Etki geçtiğinde bezler normal işlevine döner.
Neden yalnızca koltuk altı?
Kliniğimde el ve ayak terlemesi için bu uygulamayı yapmıyorum. Bunun nedeni, el bölgesinde uygulamanın kavrama gücünü etkileyebilmesi ve günlük işlevi kısıtlama olasılığının bulunmasıdır. Koltuk altı ise hem işlevsel açıdan güvenli bir bölge hem de şikâyetin en yoğun yaşandığı alan.
El ve ayak terlemesi şikâyetiyle gelen hastalarıma bunu açıkça söylüyor ve uygun yönlendirmeyi yapıyorum.
Uygulama süreci
Muayenede terlemenin yoğunluğunu, ne zamandan beri sürdüğünü ve gün içindeki dağılımını değerlendiririm. Gerekirse terlemenin en yoğun olduğu alanı belirlemek için iyot-nişasta testi uygulanabilir; bu basit test, uygulama alanını daha isabetli sınırlamayı sağlar.1
Koltuk altı derisi hassas olduğu için işlemden önce lokal anestezik krem uygulanarak bölge uyuşturulur. Anesteziyoloji uzmanlığımdan gelen konfor yönetimi alışkanlığıyla, bu bölgede rahatlığı özellikle önemsiyorum. Ter bezlerinin yoğunlaştığı alana çok ince uçlu iğnelerle küçük dozlarda uygulama yapılır. İşlem ortalama 15-20 dakika sürer.
İşlemden sonra doğrudan günlük hayatınıza dönebilirsiniz.
Etki süreci
- Başlangıç: Terlemede belirgin azalma genellikle 3-7 gün içinde başlar.
- Tam etki: 10-14 gün içinde en yüksek düzeyine ulaşır.
- Kalıcılık: Ortalama 4-6 aydır. Bu, yılda iki uygulamayla şikâyetin sürekli kontrol altında tutulabilmesi anlamına gelir.
- Tekrar: Uygulamanın en erken 3 ay arayla tekrarlanmasını öneriyorum. Düzenli tekrar edenlerde etki süresinin uzayabildiği gözlemleniyor.
İşlem öncesi
- Uygulamadan 24 saat önce bölgedeki tüylerin kısaltılması önerilir; işlem günü ağda gibi tahriş yaratacak uygulamalardan kaçının.
- Randevunuza gelirken deodorant ya da antiperspiran kullanmayın; test ve uygulama alanının doğru belirlenmesi için bölgenin temiz olması gerekir.
İşlem sonrası
Sonucun planladığımız yerde kalması için ilk gün birkaç basit noktaya dikkat etmeniz yeterli:
- Uygulama bölgesine masaj yapmayın, ovuşturmayın.
- İlk 24 saat çok sıcak duştan, ilk hafta sauna ve hamamdan uzak durun.
- İlk hafta ağır spor ve yoğun kardiyo yapmayın.
- İşlem günü alkol almayın.
İlk 24 saat deodorant ve antiperspiran kullanmayın.
Uygulama sonrası enjeksiyon noktalarında kısa süreli hafif kızarıklık veya küçük bir morluk görülebilir; bunlar birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceği için uygulamalar hekim gözetiminde yapılır.
Muayenede birlikte gözden geçirdiğimiz başlıklar
-
Gebelik ve emzirme dönemi
-
Uygulama bölgesinde aktif bir cilt enfeksiyonu
-
Nöromusküler kavşak hastalıkları
-
Botulinum toksin bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılık
-
Kullandığınız ilaçlar ve mevcut sağlık durumunuz
-
Terlemenin yakın zamanda başlaması, gece terlemesi eşlik etmesi ya da vücudun genelinde olması; bu durumlarda öncelikle nedeninin araştırılması gerekir
Bu başlıklardan biri sizin için geçerliyse, uygulama yerine size daha uygun bir alternatif planlarız.
Sıkça sorulan sorular
Terlemezsem vücudum ısı dengesini koruyabilir mi?
Evet. Koltuk altı, vücut yüzey alanının çok küçük bir bölümünü oluşturur ve ısı düzenlenmesi vücudun tamamına yayılmış ter bezleri üzerinden sağlanır. Bu bölgedeki terlemenin azalması genel ısı dengenizi etkilemez.
Vücudumdaki toksinleri atamaz mıyım?
Bu yaygın bir endişe ama terlemenin işlevi ısı düzenlemesidir. Atık maddelerin uzaklaştırılması ağırlıklı olarak karaciğer ve böbrekler üzerinden gerçekleşir; bu işlevler uygulamadan etkilenmez.
Terleme başka bir bölgeye kayar mı?
Uygulanan bölgede terleme azaldığında vücudun bunu telafi etmek için başka bir bölgeyi belirgin şekilde devreye soktuğu gözlenen bir durum değildir. Kişiler arasında farklılık olabileceği için, bu konudaki gözleminizi kontrol randevusunda konuşuyoruz.
Koku sorunum da geçer mi?
Koku, ter salgısının kendisinden çok nemli ortamda çoğalan bakterilerden kaynaklanır. Bölge kuru kaldığında koku oluşumu da belirgin şekilde azalır.
Uygulama için uygun bir mevsim var mı?
Hayır. Aşırı terleme sıcak havaya bağlı bir durum değildir; primer hiperhidrozda terleme kış aylarında ve serin ortamlarda da sürer, çoğu hastam şikâyetin stresli anlarda mevsimden bağımsız olarak arttığını tarif eder. Bu nedenle uygulamayı yılın herhangi bir döneminde planlayabiliyoruz. Belirli bir etkinlik ya da yoğun dönem öncesinde yaptırmayı düşünüyorsanız, etkinin 10-14 günde tam oturduğunu hesaba katarak yaklaşık üç hafta önceden planlamak rahat olur.
Deodorant ve ter önleyici ürünler yeterli olsaydı bu uygulamaya gerek kalır mıydı?
Deodorantlar ağırlıklı olarak kokuyu maskeler, ter önleyiciler ise bez ağzını geçici olarak daraltır. Primer hiperhidrozda bu ürünler çoğu zaman yetersiz kalır. Uygulamayı, bu basamaklardan sonuç alamayan kişiler için değerlendiriyorum.
Kıyafetlerimdeki lekelenme sorunu da azalır mı?
Ter üretimi azaldığı için kıyafette iz kalma ve renk değişimi şikâyetlerinde belirgin bir rahatlama tarif ediliyor. Bu, hastalarımın uygulama sonrası en sık dile getirdiği memnuniyet noktalarından biri.
Fiyat bilgisi alabilir miyim?
İlgili mevzuat gereği web sitemizde fiyat bilgisi paylaşılamamaktadır. Uygulama fiyatı; kullanılan ürün, tercih edilen teknik ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kliniğimizi arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kaynaklar
- Naumann M, Lowe NJ. Botulinum toxin type A in treatment of bilateral primary axillary hyperhidrosis: randomised, parallel group, double blind, placebo controlled trial. BMJ. 2001;323(7313):596-599.
- Lowe NJ, Glaser DA, Eadie N, et al. Botulinum toxin type A in the treatment of primary axillary hyperhidrosis: a 52-week multicenter double-blind, randomized, placebo-controlled study. J Am Acad Dermatol. 2007;56(4):604-611.