Sitikolin (CDP-kolin), sinir hücresi zarının yapı taşı olan fosfatidilkolinin sentezinde yer alan, vücutta doğal olarak bulunan bir moleküldür. Sitikolin IV tedavisi, bu molekülün damar yolu ile verilmesidir; bilişsel destek amacıyla kullanılan moleküllerden (nootropikler) biridir. Damar yolu, molekülü sindirim basamağını atlayarak doğrudan dolaşıma verir; bu bir hız farkıdır, fayda garantisi değildir.
Damar yolu ile ilaç ve sıvı uygulaması anesteziyoloji eğitiminin temelidir; bu uygulamaları bu çerçevede yapıyorum. İnme sonrası kararı nöroloji ile birlikte veriyorum; sitikolini takip tedavisinin yerine değil yanına koyuyorum. IV terapinin genel çerçevesi ve kanıt durumu IV terapi sayfasında.
Nasıl çalışır?
Sitikolin vücutta kolin ve sitidine ayrılır; kolin, sinir hücresi zarının yapısal bileşeni olan fosfatidilkolinin ve öğrenme-hafızada rol alan asetilkolinin sentezinde kullanılır. Bu biyokimyasal rol, molekülün neden bilişsel destek amacıyla çalışıldığını açıklar. “Beynin donanımını onarır” gibi ifadeler kullanmıyorum; mekanizma ile klinik sonuç farklı şeylerdir, aşağıda klinik verinin ne söylediğini yazıyorum.
Hangi durumda düşünüyorum?
Klinik pratiğimde değerlendirdiğim durumlar: odaklanma ve hatırlama güçlüğünün öne çıktığı beyin sisi yakınması; yoğun zihinsel tempo dönemlerinde destek; inme sonrası dönemde, nöroloji takibinin yanında destek; glokomda, göz hekiminin tedavisinin yanında destek. Bu tablolarda klinik pratiğimde tutarlı olarak gözlemlediğim, zihinsel netlik ve odaklanmada iyileşmedir; bunu bir vaat değil deneyim olarak yazıyorum.
Beyin sisi yakınmasında karar tabloya göre veriliyor: yorgunluk ve enerji düşüklüğü eşlik ediyorsa NAD+, odaklanma ve hatırlama güçlüğü öndeyse sitikolin öne çıkıyor. Gerektiğinde ardışık planlanır. Kesin seçim muayenede yapılıyor.
NAD+’yı kendi sayfasında anlatıyorum: NAD+ IV tedavisi.
Kanıt düzeyi konusunda dürüst olmak
İnme konusunda dürüst olmak gerekir: akut iskemik inmede yapılan büyük, plasebo kontrollü uluslararası çalışmada sitikolin plaseboya üstünlük göstermemiştir 1. 1 numaralı çalışma, sitikolinin bir üreticisi tarafından finanse edilmiştir. Bağımsız bir sistematik derleme, akut iskemik inmede sitikolin ile karşılaştırma gruplarının ölüm, günlük yaşamda bağımlılık, işlevsel iyileşme ve ciddi yan etki açısından farkının çok az olduğunu veya hiç olmadığını bildirmiş; kanıt kesinliğini düşük bulmuş ve güvenlik profilinin bu nedenle tam bilinmediğini belirtmiştir 2. Bu yüzden sitikolini inme sonrası dönemde “iyileşmeyi hızlandıran tedavi” olarak değil, nöroloji takibinin yanında bir destek olarak konumlandırıyorum.
Glokomda, kas içi sitikolin uygulamasıyla yapılmış küçük bir randomize çalışmada retina ve görme yolu işlevinde iyileşme bildirilmiştir 3; bu da göz hekiminin tedavisinin yerine değil yanına gelir. 3 numaralı çalışmada kullanılan sitikolin ve plasebo, sitikolinin bir üreticisi tarafından sağlanmıştır. Sağlıklı erişkinde odaklanma üzerindeki etkisi için bu sayfada dayandığım kontrollü bir çalışma yok; bu kullanımı klinik gözlemime dayanarak planlıyorum. Kaynaksız oran vermiyorum.
Uygulama ve ağrı yönetimi
Uygulamada lokal anestezik krem standart olarak kullanılır. Anesteziyoloji uzmanlığım nedeniyle ağrı yönetimini işlemin ayrı bir başlığı olarak ele alıyorum.
Damar yolunu ve infüzyonu da bu başlığın parçası olarak planlıyorum; hissedilen, damar yolu açılırken kısa süreli bir batmadır.
İşlem sonrası
Aynı gün
- Günlük hayata dönülür; araç kullanılabilir
- Bol su içilir
Beklenen bulgular Damar yolu girişinde küçük morluk 1–2 gün sürebilir. Girişte kızarıklık, ısı artışı veya şişlik olursa klinik aranır.
Güvenlik ve anatomi
Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceği için uygulamalar hekim gözetiminde yapılır.
Ürün belgesi: Çalıştığım her sitikolin ürünü, üretim sürecini ve analiz sonuçlarını gösteren kendi belgesiyle gelir; damar içi uygulamaya uygun saflıkta ürünlerle çalışıyorum. Belgesi olmayan ürünle çalışmıyorum. Kliniğim, Sağlık Bakanlığı’na bağlı ilçe sağlık müdürlüğü tarafından rutin olarak denetlenir; sağlık turizmi yetki belgesi kapsamında ayrıca denetime tabidir. Kullandığım ürünler kayıt altında tutulur.
Kimler için uygun değildir
Uygulama şu durumlarda yapılmaz veya ertelenir:
- Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon veya inflamasyon
- Aktif dönemdeki otoimmün hastalıklar
- Gebelik ve emzirme dönemi
- Ürün bileşenlerine bilinen aşırı duyarlılık
- Kontrolsüz kronik hastalık
- Tedavi edilmemiş kanama bozukluğu veya düzenlenmemiş antikoagülan kullanımı
Aktif kanser tedavisi sürecinde bu uygulamaları yapmıyorum. Kanser öyküsü olan kişide kararı ilgili branş hekimiyle birlikte veriyorum.
Damar yolu uygulamalarında kalp veya böbrek yetmezliğinde, sıvı yükü açısından karar muayenede verilir.
Tıbbi engel olmamakla birlikte şu durumlarda beklenti ile uygulamanın örtüşmediğini düşünüyorum:
- İnme veya glokom takibindeki tedavisini bırakmak amacıyla başvuran kişiler — ilgili branşın takibi sürer
- Tek seansta kalıcı sonuç bekleyen kişiler
- Yakınması olmayan ve düzenli infüzyon isteyen kişiler
Uygunluk her durumda muayene ile belirlenir.
Fiyat
İlgili mevzuat gereği web sitemizde fiyat bilgisi paylaşılamamaktadır. Uygulama fiyatı; kullanılan ürün, tercih edilen teknik ve uygulamanın kapsamına göre değişir. Kliniğimizi arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sitikolin nedir?
Sinir hücresi zarının yapı taşı olan fosfatidilkolinin sentezinde yer alan, vücutta doğal olarak bulunan bir moleküldür. Bilişsel destek amacıyla kullanılan moleküllerden biridir ve damar yolu ile verildiğinde sindirim basamağını atlayarak doğrudan dolaşıma girer.
Sitikolin kahve gibi çarpıntı yapar mı?
Sitikolin kafein gibi bir uyarıcı değildir. Uygulama sırasında veya sonrasında çarpıntı ya da başka bir yakınma olursa klinik aranır.
İnme sonrası sitikolin IV yapılır mı?
Kararı nöroloji ile birlikte veriyorum. Akut dönemde yapılan büyük çalışmada sitikolin plaseboya üstünlük göstermemiştir; sitikolini inme sonrası dönemde takip tedavisinin yanında destek olarak değerlendiriyorum, yerine değil.
Sitikolin glokomda işe yarar mı?
Kas içi uygulamayla yapılmış küçük bir randomize çalışmada retina ve görme yolu işlevinde iyileşme bildirilmiştir. Göz hekiminin tedavisinin yanında değerlendiriyorum; göz içi basıncını düşüren tedavinin yerine geçmez.
Bu uygulamayı kliniğim IV Point’te nasıl sunduğumu zihinsel performans IV terapisi sayfasında bulabilirsiniz.
Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin — Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Dip. Tes. No: 113606
Yayın tarihi: 22 Şubat 2026 · Son güncelleme: 2026-09-21 Bu içerik Uzm. Dr. Ömer Fatih Şahin tarafından tıbben incelenmiştir.
Kaynaklar
- Dávalos A, Alvarez-Sabín J, Castillo J, et al. Citicoline in the treatment of acute ischaemic stroke: an international, randomised, multicentre, placebo-controlled study (ICTUS trial). Lancet. 2012;380(9839):349–357. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22691567/ — Çalışma, sitikolinin bir üreticisi tarafından finanse edilmiştir (makalenin finansman beyanı).
- Martí-Carvajal AJ, Valli C, Martí-Amarista CE, Solà I, Martí-Fàbregas J, Bonfill Cosp X. Citicoline for treating people with acute ischemic stroke. Cochrane Database Syst Rev. 2020;8(8):CD013066. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32860632/
- Parisi V, Manni G, Colacino G, Bucci MG. Cytidine-5’-diphosphocholine (citicoline) improves retinal and cortical responses in patients with glaucoma. Ophthalmology. 1999;106(6):1126–1134. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10366081/ — Sitikolin ve plasebo bir üretici tarafından sağlanmıştır; yazarlar ürünle ilgili mülkiyet çıkarı olmadığını beyan etmiştir.